Chantal Janzen (31) speelt de hoofdrol in de nieuwe musical Petticoat, met een verhaal van nu over het Nederland van toen. 'Mijn werk gaat over acteren, zingen, dansen en spelen. Niet over bekend zijn.'

Eén divamoment heeft Chantal Janzen tijdens de voorbereidingen van de musical Petticoat gehad. „Toen ik hoorde dat mijn personage met een Gronings accent sprak, dacht ik even: hoho! Waarom moet dat zonodig? Kan het niet gewoon, zoals ik, een meisje uit Limburg zijn? Zodat ik het in mijn taal kan doen?"

Vaak heeft ze dergelijke 'diva-momenten' niet. Janzen houdt niet van zeuren. „Wel stel ik graag vragen. Als de argumenten goed zijn, zeur ik niet verder. En schrijver André Breedland had natuurlijk goede argumenten om Pattie uit Groningen te laten komen.”

Petticoat, die speelt in 1958, is geen vertaalde Broadwayshow zoals Tarzan of Annie. Het verhaal is evenmin gebaseerd op een bekend boek of een bekende film zoals Ciske de rat of Turks fruit, of op bekende muziek zoals Mamma Mia!. Janzen: „Van het verhaal, de muziek en de hoofdpersoon heeft niemand ooit gehoord. Dat is uniek, omdat doorgaans voor zekerheid wordt gekozen. Tegelijk is alles bij ons onzeker. Dat geeft je soms het gevoel dat je aan het tasten bent. Er zijn geen handvatten om je aan
vast te houden."

Het verhaal van Petticoat speelt zowel in Groningen als in Amsterdam, en is, zegt Jansen 'in de hoofdlijnen al duizendmaal verteld'. Een meisje uit een dorp wil zich ontworstelen aan haar  milieu en trekt naar Amsterdam, waar zij uiteindelijk als zangeres van de Petticoats furore maakt. „Er is nog nooit een oorspronkelijk Nederlandse show gemaakt over die tijd, toen de zuilen omvielen en Nederland op jacht ging naar welvaart. Het is een verhaal op de grens tussen twee tijden. Tegelijk gaat het  over deze tijd. Tegelen of Winschoten is nog altijd echt iets anders dan Amsterdam, en de strijd om de ouderlijke basis los te laten is ook van alle tijden." Voor nostalgie naar een lelieblank verleden is ze niet bang. Omdat Petticoat in de jaren vijftig speelt, ontstaat afstand tot de inhoud, legt ze uit. „Dat leidt tot beter zicht op de ontwikkelingen. Maar dat betekent niet dat het verhaal zich tot die tijd beperkt. Petticoat is een verhaal van nu. De hoofdpersoon Pattie moet in balans komen met haar plotselinge roem, een onderwerp dat nauw aansluit op de huidige celebrity-cultuur."

Pattie krijgt in de musical op een gegeven moment succes, en mag dan een interview geven aan Henk van der Meyden voor de showpagina in De Telegraaf. Janzen: „Let wel: ze mag een interview geven. Dat was een eer. Nu wordt elk talent en ook elk non-talent  door alle media uitgewrongen. Iedereen doet mee. Van kranten tot aan de meest obscure websites." Janzen heeft met dat deel van haar  werk een dubbele verhouding. „Ik heb genoeg realiteitszin om te beseffen dat publiciteit goed kan zijn om aandacht voor een voorstelling los te maken, maar persoonlijk ben ik terughoudend. Mijn werk gaat over acteren, zingen, dansen en spelen. Niet over bekend zijn. Als kind droomde ik over het geluk op het toneel te staan. Ik droomde nooit over herkend worden, of gillende fans. "

Als meisje in Tegelen wist Janzen al vroeg dat ze wilde dansen en zingen. Tegelijk was ze, 'onvermijdelijk opgezadeld met een minderwaardigheidsgevoel'. „Dat zit erin gebakken als je uit de provincie komt. Er is een sterk gevoel van: ze vinden me vast niet goed genoeg." Dat gevoel werd in eerste instantie bevestigd toen ze als zestienjarige een open dag van Het Nationale Ballet bezocht. „Ik danste alsof mijn leven ervan afhing, en was ook goed op spitzen. Maar toen ik bij Het Nationale Ballet binnenkwam, wist ik meteen hoe laat het was. Ik zag alleen maar meiden die alles beter konden. Daar had ik niets te zoeken. Ik heb me er razendsnel overheen gezet. Omdat het zo duidelijk was. Het had geen zin daar dramatisch over te doen. Ik ben zo opgevoed dat ik mijn plek ken."

Daarna ging het alsnog pijlsnel met haar carrière. Al tijdens haar opleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten werd ze gecast voor de musical 42nd Street. Net 21 jaar was ze toen. Een jaar later kreeg ze de hoofdrol in Saturday Night Fever, die werd bekroond met een Musical Award voor aanstormend talent. Daarop volgden dragende rollen in de musicals Crazy for you, Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?, Beauty and the beast en Tarzan. En er kwam presentatiewerk op tv – een vak dat ze al doende heeft geleerd. „Ik heb me in de loop der jaren door heel wat programma's gebluft. Pas drie jaar geleden kreeg ik een beetje het gevoel dat ik het kon. Dat ik het steeds meer in de vingers kreeg. Ik was hoogzwanger en presenteerde live het Avro Televizier Gala. Met een lijf dat op ploffen stond. Ik besloot die avond mezelf te zijn, en me niet te verschuilen achter het masker van het leuke presentatiemeisje. Ik dacht: ik loop een tijdje mee, en ik weet waarover ik het heb, dus waarom zou ik dan een rol spelen? Achteraf zei iedereen: 'Wat is er met jou gebeurd?' Terwijl ik zelf het gevoel had dat ik nu eens geen toneel had gespeeld."

Petticoat is ontstaan vanuit het idee om een musical te maken over het Nederland van na de oorlog, toen de wederopbouw was afgerond en traditionele waarden begonnen te knellen. Producent Joop van den Ende besloot al vroeg in de voorbereiding dat de rol van Pattie voor Janzen was. „Het is verleidelijk om te zeggen dat de musical echt voor mij is geschreven. Alleen is dat beeld iets te romantisch. Joop wilde dat ik de hoofdrol op me zou nemen, maar toen lagen het idee en een eerste script al op tafel. Het is dus niet zo dat Joop mij op een dag toefluisterde dat hij speciaal iets voor mij ging laten maken. Dat zou een prachtig Amerikaans verhaal zijn. Maar wij doen het toch op zijn Nederlands. Met minder grote gebaren."

Ze heeft zich vanaf de zijlijn met het maakproces bemoeit. Op gepaste afstand. „Dit team heeft eerder de musical Ciske de rat gemaakt. Dus wie ben ik om hen bij de les te houden? André is wel voortdurend bij de repetities. Elke dag. Componist Henny Vrienten trouwens ook. Dat leidt soms tot wat schaafwerk. Of tot veranderingen. Dat is het fijne van een nieuwe productie, en tegelijk het spannende. Iedereen moet op zijn best zijn. Je ziet en hoort eigenlijk alleen maar de show waarmee je bezig bent."

Wel heeft ze voordat het echte werk begon, gewaarschuwd dat Petticoat geen 'eigen feestje' moest worden. „Ik zat met allemaal mannen om de tafel die de jaren vijftig hadden meegemaakt. Dat leek me een risico. Dat het voor hen een grote herkenningstrip zou worden. Die angst was niet nodig". Ja, ze kent de reputatie van Stage Entertainment, waar volgens de verhalen de producenten vlak voor de première nogal eens veranderingen afdwingen. „De druk is groot, en het past binnen de cultuur van dit bedrijf om tot en met de try-outs te blijven werken aan het beste resultaat. Dat is zenuwslopend; je krijgt bij wijze van spreken in die periode zes hartverzakkingen per dag. Aan de andere kant weet je na tien jaar dat het erbij hoort, en dat het doorgaans goed afloopt."

Voor Janzen betekent Petticoat haar eerste grote klus na de bevalling van zoon James, anderhalf jaar geleden. „Dat is pittig. Fysiek. Met dat vele dansen, zes dagen in de week. Ook het hoofd heeft er soms moeilijk mee. Als ik op zondag naar het repetitielokaal ga, zou ik natuurlijk soms liever bij mijn man en kind blijven. Maar dat sentiment vloeit weg zodra ik de kleedkamer betreed."

Petticoat the musical is van 25 mei tot en met 5 juni te zien in de Stadsschouwburg in Enschede